‘Hij is alweer zijn gymspullen vergeten.’

‘Het lukt haar nog niet om te beginnen aan haar werk.’

‘Ik heb het toch al drie keer uitgelegd?!’

‘Weer te laat op het werk en nu ontslagen’

‘De mailbox staat vol ongelezen mail’

Zomaar een aantal opmerkingen uit mijn praktijk. Waarom lukt het (sommige) tieners niet wat er van ze verwacht wordt?

Ongrijpbaar

Het is soms lastig en ongrijpbaar wanneer een tiener het maar niet voor elkaar krijgt om zelfstandig te werken, bepaalde spullen in de herhaling vergeet of spullen niet op orde heeft of negatieve emoties onverwachts explosief uit.

Executieve functies

Bewust en onbewust worden thuis en op school vaardigheden ontwikkeld die tieners helpen om te leren, te kunnen presteren en zorgen voor motivatie voor school en (toekomstig) werk. Vaardigheden die een leven lang mee gaan en bijdragen aan een leven met plezier, geluk en succes. Deze vaardigheden worden executieve functies genoemd.

Veiligheid en leren

Executieve functies worden ontwikkeld door oefening vanuit intrinsieke motivatie. Wat bijdraagt aan intrinsieke motivatie en de ontwikkeling is als de tiener:

  • ervaart wie hij of zij is er mag zijn met alle scherpe en zachte randjes;
  • een vangnet heeft als het uit de bocht vliegt;
  • voorbeelden heeft in het leren stellen en hanteren van grenzen;
  • hulp krijgt bij het plannen van taken;
  • een omgeving heeft waar gefocust gewerkt kan worden en fouten gemaakt mogen worden.

Dat best veel randvoorwaarden en is het nooit zo perfect en ideaal in deze wereld dat dat er allemaal is. 

Begrijpen wat er verwacht wordt, maar het nog niet kunnen

Er zijn tieners die het heel goed begrijpen wat er van ze wordt verwacht. Soms weten ze ook al wat executieve functies zijn door uitleg en trainingen. Of ze de term kennen of niet, ze snappen meestal wel wat er wordt verwacht, zowel op school als thuis. Toch blijft bij een aantal tieners het oefenen en dus ontwikkelen van de vaardigheden en het toepassen van wat ze weten een uitdaging. Frustratie en daarmee weerstand om er iets mee te gaan doen zijn een gevolg. Ook zijn er tieners die door een ‘valse start’ of door bekende of onbekende negatieve ervaringen in een ander tempo ontwikkelen. Dat wil niet zeggen dat ze deze vaardigheden niet kunnen leren, maar dat het op een ander moment gaat lukken als ze hulp blijven krijgen bij het oefenen en kunnen ontwikkelen.

Praktisch aan de slag

Vanaf ongeveer acht jaar tot begin twintig is volgens de psychologie het brein op zijn best om executieve functies te ontwikkelen en de vaardigheden eigen te maken. Voor de tieners waarbij het soms lastig is om de vaardigheden via uitleg en training te leren kan het helpen om praktisch bezig te zijn. Leren door met je handen bezig te zijn en iets tastbaars te maken. Door te reflecteren op wat ze hebben gemaakt gaan ze zelf zien wat ze al kunnen. Positiviteit en veiligheid wordt gezaaid, daardoor groeit zelfvertrouwen en eigenwaarde. Goede ingrediënten om dat wat de tieners willen leren te realiseren.

Bakcoaching

Tieners kunnen dat wat ze willen leren en realiseren aanpakken door mee te doen met bakcoaching. Zoetekauwen en stoere lekkerbekken kunnen los gaan. Bakken is niet alleen leuk en lekker. Begrijpend lezen, rekenen, plannen, doelen stellen, omgaan met mislukking, frustratie, doelen stellen, doorzetten etc. Het wordt allemaal geoefend.

× Stuur een bericht