Ik glimlach naar mijn telefoon. Het bericht wat opduikt lijkt zo klein en tegelijk is het zo groot. Ik app: “ik zie het voor me je liep genietend met een glimlach rond…..”

Een jaar geleden ontmoette ik haar, een hoogsensitieve medewerker. Normaal gesproken was weinig haar teveel, ze was gedreven en enthousiast, maar nu was haar batterij leeg en laadde ook niet meer op. Ze had signalen afgegeven, ideeën voor verandering geopperd, de gewenste verandering kwam niet. Haar werkgever, het management en vooral haar leidinggevende ze snapte het niet, dit was toch niet gezond? Ze was ervan overtuigd dat als de werkomgeving anders zou worden het pas weer werkbaar kon worden.

Hoe is de verandering

Je kent de adviezen wel: ‘zorg goed voor jezelf’, ‘geeft je grenzen aan’, ‘neem je rust’, ‘neem het stuur in eigen handen’. En ik moet bekennen dat ik me hier ook schuldig aan maakte. En eigenlijk doe ik het nog steeds, het is geen onzin, maar er is meer. Het gaat om ervaren ‘hoe’ we dat dan kunnen doen. Met de nadruk op doen. Ik heb geleerd en ervaren dat dit soort oneliners uitspreken en erover praten/schrijven niet zorgt voor verbetering. Doen en ervaren zorgt voor de verandering.

Als goed voor jezelf zorgen, grenzen aangeven, etc. zo simpel is…

….dan zou burn-out niet langer het nr. 1 probleem zijn toch? Het doen is misschien wat lastiger dan we willen en verwachten.

In de praktijk zijn we het als werkgever en werknemer in grote lijnen wel met elkaar eens:

  • medewerkers zijn het grootste kapitaal

  • autonomie is belangrijk

  • talenten ontwikkelen en inzetten

  • veiligheid en vertrouwen is onmisbaar

  • leiderschap gaat boven managen

  • vitaal en duurzaam moeten kunnen werken.

Goed voor jezelf zorgen, vertrouwen hebben in je eigen kwaliteiten, durven te doen, dat willen we als werkgever en werknemer allebei graag.

Mijn uitgangspunt is dat iedere werkgever, leidinggevende en medewerker zijn best doet. Dat we het anders doen dan de verwachtingen van de ander of in een ander tempo maakt ons niet niet goed genoeg. Ondersteunend is het gaan ontdekken en begrijpen wat maakt dat je minder plezier en minder energie van je werkt hebt. Als hoogsensitief persoon kan het zijn dat de gevolgen van hoogsensitiviteit, zoals overprikkeling, het last hebben van de mening van anderen zorgt dat je denkt dat het niet anders kan. Hoogsensitiviteit is niet de oorzaak als je niet energiek en vitaal kan werken, dat is een persoonskenmerk dat geen issue is. De gevolgen daarvan waar je niet altijd even goed mee weet om te gaan kunnen tegen je werken. Gelukkig is dat te veranderen.

Hoe dan ook er mag of moet verandert worden. Om te kunnen veranderen is er tijd en ruimte nodig om eerst nieuwe vaardigheden te leren. Wat ik in de praktijk tegen kom is dat we proberen is om met de vaardigheden en strategieën die we al jaren gebruiken een nieuwe weg in te slaan, het anders te doen. Als het zo simpel was, dan was het toch al veel eerder gelukt? Dan was die burn-out wel weg gebleven, de cultuur op het werk al anders. Anders gaan doen, betekent eerst en tijdens het proces nieuwe dingen mogen leren.

Weer aan de slag na een burnout:

Wat is het fijn, maar ook spannend, als je dan vanuit je burn-out merkt dat je batterij weer een beetje oplaad en je je werk weer gaat opbouwen. Eén ding weet je zeker:

“Ik laat het nooit meer zover komen. Ik geef mijn grenzen aan en laat me niet meer zo raken”.

De minder succesvolle manier

Een bekende uitspraak van veel medewerkers met een burn-out. Terug op de werkvloer is er in de tijd van je afwezigheid misschien niet veel verandert op de werkvloer. Je voelt je toch niet zo optimaal in de omgeving zoals je je vooraf had voorgesteld dat het zou zijn. Je leidinggevende reageert en handelt nog bijna op dezelfde manier, de verandering lijkt te blijven hangen op dat jij zegt het nooit meer zover te laten komen en dat je je grenzen duidelijk aan gaat geven. Dat betekent nu dan gewoon even volhouden toch? Doorzetten, ik laat me niet kennen strategie. Het voelt misschien niet zoals je had voorgesteld dat je andere aanpak zou zijn, je vindt het ook nog heel spannend, misschien zelfs te spannend…..Maar je bent geen aansteller, je kan dit. In de praktijk blijkt dat die grote strijdvaardige stap niet zorgt voor veel verandering. Je probeert het voor jezelf te bewijzen, dat je kan wat je had bedacht. Misschien hoop je waardering te krijgen door toch weer harder te gaan werken.  Hopelijk kom je er op tijd achter dat het meer energie kost deze manier en in een vicieuze cirkel komt. Dat je niet minder geraakt wordt door wat je hoort en meemaakt. Dat is ook helemaal niet gek, als hoogsensitief persoon pik je het op wat er om je heen gebeurt, heel veel nuances in de omgeving neem je waar. Alles komt binnen en dat wordt ook nog dieper verwerkt en dat kost uiteraard energie. Hoe hard je dus ook strijdt, volhoudt, je eigen signalen voorbij gaat en doet of ze er niet zijn, zorgt er niet voor dat je de richting op gaat die je op wilde. Je werkgever of leidinggevende kan jij niet even veranderen, dat je hoogsensitief bent ook niet, dat is gewoon één van je vele eigenschappen. Wat je wel kan veranderen is hoe je reageert, hoe je ermee om gaat en daarin keuzes gaat maken voor jezelf.

Hoe het ook kan

Het voornemen dat je had dat alles nu anders zou gaan worden, dat je anders zou gaan reageren, je echt energiek en met plezier aan het werk zou zijn is een hele grote (misschien) onmogelijke stap in één keer. Leren grenzen aangeven, signalen van je lijf herkennen, kiezen voor wat jij nodig hebt, het stuur in eigen handen nemen gaat niet zo van de één op de andere dag. Het leren van nieuwe vaardigheden, inzicht krijgen in jezelf en je strategieën, dat zorgt voor groei en verandering waardoor je het anders gaat aanpakken. Aanpakken op een manier, zodat jij er blij van wordt en uiteindelijk weer van je (nieuwe) werk kan genieten en van betekenis kan zijn.

Waarom ik nu glimlachte naar mijn telefoon? Omdat ze me raakte, dat ze het zichzelf had gegund om niet meer te wachten tot haar leidinggevende zou veranderen en de werkomgeving zou veranderen. Ook omdat ze er niet meer met gestrekt been in ging, maar juist omdat ze het kleiner had gemaakt en daardoor kon genieten en anders naar de situatie kon kijken. Dat ze me raakte, omdat dit liet zien dat ze had geleerd hoe het anders kon, positiviteit kan creëren, keuzes heeft leren maken om energieker en met meer plezier te kunnen (gaan) werken.

Wat had ze nu gedaan? Ze was heel creatief en was hier in haar vrije uurtjes vaak druk mee. Ze maakte de leukste handgemaakte cadeautjes van verschillende materialen. Zo besloot ze voor haar collega’s cadeautjes te maken. Ze zorgde dat het een verrassing was en niemand wist dat ze van haar afkomstig waren. (ze hing niet aan de grote klok dat ze dat in haar vrije tijd deed). Niemand wist dat ze van haar kwamen en haar collega’s dachten dat het een actie was van het management om de sfeer te veranderen. Het had inderdaad een heel positief effect, mensen waren die dag verwonderd, dankbaar en positiever naar elkaar toe. Ik kon het me voorstellen hoe ze hiervan had genoten en met een glimlach had rondgelopen. Ik genoot ervan hoe ze vanuit haar dal zo opkrabbelde en kon genieten van wat ze had bedacht, uitgevoerd en het effect dat het had. Dat effect dat ze al tijden probeerde te bereiken leek nu zoveel dichterbij op deze ‘simpele’ manier.

Overvloed in plaats van tekort

Wat heeft ze nu anders gedaan? In plaats van te kijken wat niet goed was, waar een tekort was, wat haar energie kostte en een ander daar verantwoordelijk voor te maken, besloot ze om anders te gaan kijken. Dat ging niet van de één op de andere dag, maar in verschillende kleine stapjes. De ‘hoe’ was:

  • durven

  • inzien

  • leren

  • doen

  • twijfel

  • snappen

  • bijschaven

  • net niet gelukt

  • opnieuw proberen

  • reflecteren

  • anders proberen

  • tijd

  • vertrouwen

  • kiezen

  • (los)laten

  • door elkaar en weer opnieuw (maar dan net weer anders)

Klein bericht, groots verschil

Uiteindelijk bijna geruisloos en onopgemerkt was daar verandering. Ik werd geraakt, omdat dit kleine korte bericht zo’n groots verschil is. Haar verandering naar iets positiefs hielp haar aan meer eigenwaarde en zelfvertrouwen, met als gevolg minder angst.

Ze leerde in de afgelopen periode:

Minder angst:

  • om grenzen aan te geven, om uit te proberen hoe je grenzen aan geeft zonder ‘strijdstand’.

  • om te denken dat je direct je baan verliest, als je ervoor kiest om niet meer over je grenzen te gaan en te ervaren dat je nog steeds ok bent

  • voor wat anderen zouden vinden als je luistert naar je lichaam, omdat je weet dat jij daardoor juist meer van waarde bent in je werk.

  • ervaren en voelen dat als je erachter komt dat jij en je werkgever toch afscheid moeten nemen van elkaar, dit niet het einde van de wereld is, maar een nieuwe kans om op zoek te gaan naar een omgeving waar je beter past.

  • om de tijd te nemen om vaardigheden en strategieën (bij) te leren op jouw tijd en daardoor energiek, met plezier te werken en voor jou betekenisvol werk te kunnen doen.

  • om te kiezen, te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om een omgeving te zoeken die meer ondersteunend is en hoe je daarachter komt.

Meer genieten, dankbaarheid en vreugde in je werk nog voordat je je droombaan, in je beste omgeving, met de leukste collega’s hebt gevonden.